Satıcı Komisyonu ve Hak Ediş Nedir, Nasıl Hesaplanır? | E-Marketler

Pazaryerinde satıcı komisyonu ve hak ediş nasıl hesaplanır? E-Marketler’in %8 komisyon modelini örnek hesaplamalarla öğrenin.

Bir pazaryerinde satış yapan satıcıların en çok merak ettiği konulardan biri şudur:

“Ürünüm satıldığında bana ne kadar ödeme kalacak?”

Bu sorunun cevabını anlayabilmek için iki temel kavramı bilmek gerekir:

Pazaryeri komisyonu ve satıcı hak edişi.

Bu iki kavram birbirleriyle bağlantılıdır ancak aynı anlama gelmez.

E-Marketler gibi çok satıcılı pazaryeri sistemlerinde gerçekleştirilen satışın belirli bir bölümü pazaryeri hizmet bedeli olarak ayrılır, kalan bölüm ise satıcının hak edişini oluşturur.

Pazaryeri Komisyonu Nedir?

Pazaryeri komisyonu, satıcının platform üzerinden gerçekleştirdiği satış karşılığında pazaryeri tarafından alınan hizmet bedelidir.

Pazaryeri; satıcıya dijital mağaza altyapısı, ürün yayınlama imkânı, sipariş sistemi, ödeme altyapısı ve platform üzerinden müşterilere ulaşabilme imkânı sunar.

Bu hizmetlerin karşılığında yapılan satışlardan belirli bir oranda komisyon alınabilir.

Komisyon oranı pazaryerine, ürün kategorisine veya uygulanan ticari modele göre değişebilir.

E-Marketler’in mevcut satış modelinde ürün satışları için uygulanan pazaryeri komisyon oranı %8’dir.

Satıcı Hak Edişi Nedir?

Satıcı hak edişi, gerçekleştirilen bir satıştan pazaryeri komisyonu çıkarıldıktan sonra satıcıya ait olan tutardır.

En basit formülle:

Ürün satış tutarı – Pazaryeri komisyonu = Satıcı hak edişi

Örneğin satıcı 1.000 TL değerinde bir ürün sattığında ve pazaryeri komisyonu %8 olduğunda:

Pazaryeri komisyonu: 80 TL
Satıcı hak edişi: 920 TL

olur.

Bu örnek yalnızca ürün satış bedeli üzerinden temel komisyon hesabını göstermektedir.

%8 Komisyon Nasıl Hesaplanır?

Komisyon hesabı oldukça basittir.

Bir ürünün satış fiyatını komisyon oranıyla çarparız.

Örneğin:

Satış fiyatı: 500 TL
Komisyon oranı: %8

500 × 0,08 = 40 TL komisyon

Satıcı hak edişi ise:

500 – 40 = 460 TL

olur.

Başka bir örnekte ürünün satış fiyatı 2.000 TL olsun.

2.000 × 0,08 = 160 TL komisyon

2.000 – 160 = 1.840 TL satıcı hak edişi

olarak hesaplanır.

Örnek Komisyon Tablosu

Bu tablo, yalnızca temel ürün satış komisyonunun nasıl hesaplandığını göstermek amacıyla hazırlanmıştır.

Komisyon Ne Zaman Hesaplanır?

Pazaryeri sistemlerinde komisyonun hangi siparişe ve hangi satıcıya ait olduğunun belirlenmesi gerekir.

E-Marketler’de ödeme yapısı iyzico Marketplace altyapısıyla çalışmaktadır.

Sipariş içerisindeki ürün, ilgili mağaza ve satıcı kaydıyla ilişkilendirilir. Böylece satış sırasında pazaryeri payı ile satıcıya ait tutarın birbirinden ayrılmasına uygun bir Marketplace yapısı kullanılır.

Bu sistem özellikle çok sayıda bağımsız mağazanın aynı platformda satış yapabilmesi açısından önemlidir.

Komisyon Her Satıcı İçin Aynı mı?

E-Marketler’in mevcut modelinde ürün satışlarında %8 komisyon oranı kullanılmaktadır.

Böylece satıcı açısından hesaplama daha anlaşılır hâle gelir.

Örneğin bir ürünün satış fiyatını bilen satıcı, satıştan sonra yaklaşık ürün hak edişini kolaylıkla hesaplayabilir.

1.500 TL değerindeki bir üründe:

1.500 × %8 = 120 TL pazaryeri komisyonu

1.500 – 120 = 1.380 TL satıcı ürün hak edişi

olur.

Kargo Ücreti Komisyona Dahil midir?

Ürün bedeli ile kargo bedelinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi önemlidir.

E-Marketler’in mevcut Marketplace ödeme yapısında %8 pazaryeri komisyonu ürün satış bedeli üzerinden hesaplanmaktadır.

Mevcut teknik yapıda tek satıcılı siparişlerde müşteriden alınan kargo bedeli ilgili satıcıyla ilişkilendirilmekte ve kargo bedeli üzerinden E-Marketler komisyonu kesilmemektedir.

Örneğin:

Ürün: 1.000 TL
Kargo: 150 TL

Ürünün %8 komisyonu:

1.000 × 0,08 = 80 TL

Ürün üzerinden satıcı payı:

1.000 – 80 = 920 TL

Kargo bedeli de mevcut yapıda satıcıya ait olduğundan, örnekte satıcıyla ilişkilendirilen toplam tutar:

920 + 150 = 1.070 TL

olur.

Bu hesaplama mevcut E-Marketler Marketplace yapısına ilişkin örnek bir açıklamadır.

Hak Ediş ile Ödeme Aynı Şey midir?

Hayır.

Bu iki kavram birbirine karıştırılmamalıdır.

Hak ediş, satıştan satıcıya ait olan tutarı ifade eder.

Ödeme veya aktarım ise bu hak edişin belirlenen süreç ve kurallara göre satıcıya gönderilmesi aşamasıdır.

Yani satıcının 920 TL hak edişinin oluşması, o tutarın aynı saniyede banka hesabına geçtiği anlamına gelmez.

Pazaryeri sistemlerinde ödeme aktarım zamanı; sipariş durumu, teslimat, iade ihtimali, ödeme kuruluşunun çalışma yapısı ve pazaryerinin hak ediş kurallarına göre yönetilebilir.

Neden Satıcıya Hemen Ödeme Yapılmaz?

Pazaryeri ticaretinde satışın yalnızca ödeme alınmasıyla tamamlanmadığı unutulmamalıdır.

Ürün henüz müşteriye gönderilmemiş olabilir.

Kargo sırasında sorun çıkabilir.

Müşteri ürünü teslim alamayabilir veya geçerli koşullar kapsamında iade süreci başlayabilir.

Bu nedenle pazaryeri sistemlerinde satıcı hak edişinin oluşması ile paranın satıcıya aktarılması farklı aşamalar olarak ele alınabilir.

Bu yapı hem müşteri hem satıcı hem de pazaryeri açısından sipariş sürecinin daha kontrollü yürütülmesini sağlar.

İade Olursa Komisyon ve Hak Ediş Ne Olur?

Bir siparişin iade edilmesi durumunda satışın finansal sonuçlarının da buna uygun biçimde ele alınması gerekir.

Ürünün tamamının veya bir bölümünün iade edilmesine göre sipariş tutarı, satıcı hak edişi ve ilgili pazaryeri bedelleri yeniden değerlendirilir.

Bu nedenle satıcıların yalnızca satış tutarına değil, iade ve sipariş durumlarına da dikkat etmeleri gerekir.

İade işlemlerinin uygulanma biçimi pazaryeri koşulları, ödeme altyapısı ve yürürlükteki mevzuata göre yönetilir.

İndirimli Ürünlerde Komisyon Nasıl Değerlendirilir?

Bir ürün indirim uygulanarak satıldıysa komisyon hesabında müşterinin siparişte gerçekten ödediği satış tutarı önemlidir.

Örneğin normal fiyatı 1.000 TL olan bir ürün kampanyayla 900 TL’ye satılmışsa, satış işlemi 900 TL üzerinden gerçekleşmiştir.

%8 örneğinde:

900 × 0,08 = 72 TL komisyon

900 – 72 = 828 TL satıcı ürün hak edişi

olur.

Satıcı fiyat belirlerken indirimlerin kâr marjına etkisini de hesaba katmalıdır.

Satış Fiyatı Belirlerken Komisyonu Unutmayın

Özellikle internetten satışa yeni başlayan satıcıların yaptığı hatalardan biri, yalnızca ürünün alış fiyatına bakarak satış fiyatı belirlemektir.

Örneğin bir ürün 800 TL’ye tedarik edilmiş ve 850 TL’ye satılmışsa ilk bakışta 50 TL kazanç olduğu düşünülebilir.

Ancak %8 komisyon:

850 × 0,08 = 68 TL

olur.

Bu durumda yalnızca ürün maliyeti ve pazaryeri komisyonu dikkate alındığında:

850 – 68 – 800 = -18 TL

sonucu ortaya çıkar.

Üstelik paketleme, vergi, operasyon veya başka giderler bu hesaba henüz dahil değildir.

Bu nedenle satıcılar fiyat belirlerken bütün maliyetlerini dikkate almalıdır.

Satıcı Kârı ile Hak Ediş Aynı Şey Değildir

Bu ayrım da son derece önemlidir.

Satıcıya kalan hak ediş, satıcının net kârı anlamına gelmez.

Örneğin 1.000 TL satıştan %8 komisyon sonrasında 920 TL satıcı hak edişi kalabilir.

Ancak ürünün satıcıya maliyeti 600 TL ise satıcının ticari sonucu farklıdır.

Ürün maliyeti, vergiler, paketleme, personel, kargo veya diğer işletme giderleri satıcının gerçek kârlılığını etkileyebilir.

Dolayısıyla:

Hak ediş = Satıcıya satıştan ait olan tutar

ancak

Net kâr = Tüm gelir ve giderler değerlendirildikten sonra kalan sonuç

olarak düşünülmelidir.

Pazaryeri Komisyonu Neden Alınır?

Bir elektronik pazaryerinin kurulması ve işletilmesi birçok altyapının birlikte çalışmasını gerektirir.

Mağaza ve kullanıcı sistemleri, ürün yönetimi, sipariş altyapısı, ödeme entegrasyonları, yazılım geliştirme, güvenlik, sunucu hizmetleri ve müşteri hizmetleri gibi birçok unsur pazaryeri hizmetinin parçasıdır.

Komisyon modeli, pazaryerinin bu altyapıyı sürdürebilmesini sağlayan ticari yöntemlerden biridir.

Satıcı açısından önemli olan, satış yapmadan önce uygulanacak komisyon oranını bilmek ve ürün fiyatını buna göre belirlemektir.

E-Marketler’de Satıcı Hak Edişinin Mantığı

E-Marketler’de pazaryeri ödeme altyapısı, satışı gerçekleştiren mağazayla ödeme işleminin ilişkilendirilebilmesine göre geliştirilmiştir.

Satıcıların Marketplace ödeme sisteminde ilgili mağazalarla bağlantılı kayıtlarının bulunması sayesinde, ürün satışında satıcı payı ile E-Marketler pazaryeri payının birbirinden ayrılmasına uygun bir sistem kullanılmaktadır.

Örneğin 100 TL ürün satışında mevcut %8 komisyon modeliyle:

E-Marketler payı: 8 TL
Satıcı ürün hak edişi: 92 TL

olarak hesaplanır.

Bu hesaplama ödeme işlemi içerisinde ilgili satıcıyla ilişkilendirilebilir.

Satıcıların Dikkat Etmesi Gerekenler

Bir ürünün satış fiyatı belirlenirken yalnızca “rakip kaç liraya satıyor?” sorusuna bakılmamalıdır.

Satıcı;

ürün maliyetini, pazaryeri komisyonunu, olası kargo maliyetini, vergi ve diğer ticari yükümlülüklerini, ambalaj giderlerini ve hedeflediği kâr oranını

birlikte değerlendirmelidir.

Sağlıklı bir fiyatlandırma, yüksek satış yapmaktan çok sürdürülebilir ve kârlı satış yapmayı amaçlamalıdır.

Sonuç

Pazaryeri sisteminde komisyon, platformun gerçekleştirilen satıştan aldığı hizmet bedelidir.

Hak ediş ise bu bedel ve ilgili satış hesaplamaları sonrasında satıcıya ait olan tutarı ifade eder.

E-Marketler’in mevcut ürün satış modelinde pazaryeri komisyon oranı %8 olarak uygulanmaktadır.

Örneğin 1.000 TL ürün satışında:

80 TL E-Marketler komisyonu,
920 TL satıcı ürün hak edişi

oluşur.

Ancak hak ediş ile satıcının net kârının aynı olmadığı unutulmamalıdır.

Başarılı bir satıcı, yalnızca ne kadar ürün sattığını değil, komisyonlar ve tüm giderler sonrasında satışın kendisine gerçekten ne kazandırdığını da takip etmelidir.